Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
İŞ GÜVENLİĞİ
UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE
EĞİTİMLERİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli iş
güvenliği uzmanlarının nitelikleri, eğitimleri ve belgelendirilmeleri,
görev, yetki ve sorumluluklarına dair usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE
2 – (1) Bu Yönetmelik, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında
yer alan ve sanayiden sayılan işlerin yapıldığı ve devamlı olarak en az
elli işçi çalıştırılan işyerleri ile eğitim kurumlarını kapsar.
Dayanak
MADDE
3 – (1) Bu Yönetmelik;
a) 4857 sayılı İş Kanununun 2
ve 81 inci,
b) 9/1/1985 tarihli ve 3146
sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 2 ve 12 nci,
maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE
4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen:
a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığını,
b) Eğiticilerin eğitimi
belgesi: En az kırkbeş saatlik eğitim sonunda kamu kurum ve kuruluşları,
üniversiteler veya 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları
Kanununa göre yetkilendirilen kurumlar tarafından verilen eğiticilerin
eğitimi belgesini,
c) Eğitim kurumu: İş güvenliği
uzmanlarının eğitimlerini vermek üzere, gerekli donanım ve personele sahip
olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler
ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet gösteren şirketlerce
kurulan ve işletilen müesseseleri,
ç) Genel Müdürlük: İş Sağlığı
ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü,
d) İş güvenliği uzmanı: İş
sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilmek üzere Bakanlıkça
belgelendirilmiş mühendis, mimar veya teknik elemanı,
e) Sorumlu müdür: İşyeri
hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine sahip olan ve tam
süreli istihdam edilen, eğitim kurumlarının iş ve işlemlerinden Bakanlığa
karşı sorumlu olan kişiyi,
f) Teknik eleman: Teknik
öğretmenler ile üniversitelerin fen veya fen-edebiyat fakültelerinin fizik
veya kimya bölümleri veya iş sağlığı ve güvenliği programı mezunlarını,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
İş
Güvenliği Uzmanlarının Nitelikleri, Görev, Yetki ve Yükümlülükleri ile
Çalışma
Usul ve Esasları
İş
güvenliği uzmanlarının nitelikleri ve görevlendirilmeleri
MADDE
5 – (1) İşverence iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilecekler, bu
Yönetmeliğe göre geçerli iş güvenliği uzmanı belgesine sahip olmak
zorundadır.
(2) İş güvenliği uzmanlarından;
(C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye
sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye
sahip olanlar ise bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde
çalışabilirler.
(3) Birden fazla iş güvenliği
uzmanının görevlendirilmesinin gerektiği işyerlerinde, en az bir iş
güvenliği uzmanının işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip olması
yeterlidir.
İş
güvenliği uzmanlığı belgesi
MADDE
6 – (1) İş güvenliği uzmanlığı belgesinin sınıfları aşağıda belirtilmiştir:
a) (A) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesi;
1) (B) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği
uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
eğitimine katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında
başarılı olan mühendis, mimar veya teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği
alanında en az beş yıl teftiş yapmış mühendis, mimar veya teknik eleman
olan iş müfettişleri, en az beş yıl uzman olarak çalışmış Bakanlık iş
sağlığı ve güvenliği uzmanları, iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği
doktorası yapmış olan mühendis, mimar veya teknik elemanlar ile Genel
Müdürlük ve bağlı birimlerinde mühendis, mimar veya teknik eleman olarak en
az on yıl görev yapmış olanlardan (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için
yapılacak sınavda başarılı olanlara,
Ek-1’deki örneğine uygun olarak
Bakanlıkça verilir.
b) (B) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği
uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında
başarılı olan mühendis, mimar veya teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve güvenliği veya
iş güvenliği yüksek lisansı yapmış olan mühendis, mimar veya teknik elemanlardan
(B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara,
Ek-1’deki örneğine uygun olarak
Bakanlıkça verilir.
c) (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesi; (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak
yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olan
mühendis, mimar veya teknik elemanlara Ek-1’deki örneğine uygun olarak
Bakanlıkça verilir.
(2) Yurtdışından alınan iş
güvenliği uzmanlığı veya eşdeğer belgeye sahip olan mühendis, mimar veya
teknik elemanlardan;
a) Sahip olduğu belge ile en az
yedi yıl çalıştığını belgeleyenlerden (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
eğitimine katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında
başarılı olanlara (A) sınıfı,
b) Sahip olduğu belge ile en az
üç yıl çalıştığını belgeleyenlerden (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında
başarılı olanlara (B) sınıfı,
c) Sahip olduğu belge ile
müracaat ederek yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında
başarılı olanlara (C) sınıfı,
iş güvenliği uzmanlığı belgesi
Ek-1’deki örneğine uygun olarak Bakanlıkça verilir.
(3) İkinci fıkranın (c) bendine
göre (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi almak isteyenlere sadece bir
kez doğrudan sınava girme hakkı tanınır.
İş
güvenliği uzmanlarının görevleri
MADDE
7 – (1) İş güvenliği uzmanları, aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle
yükümlüdür:
a) Rehberlik ve danışmanlık;
1) İşyerinde yapılan çalışmalar
ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak tasarım, makine ve diğer
teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve kullanılan maddeler de dâhil olmak
üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu
donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi
konularının, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği
kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene tavsiyelerde
bulunmak.
b) Risk değerlendirmesi;
1)
Risk değerlendirmesinin yapılmasını sağlamak; gerekli çalışmaları
planlayarak alınacak sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene
önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
c) Çalışma ortamı gözetimi;
1) Çalışma ortamının gözetimini
yapmak, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapılması gereken periyodik
bakım, kontrol ve ölçümleri planlamak ve uygulanmasını kontrol etmek.
2) İşyerinde kaza, yangın veya
patlamaların önlenmesi için mevzuata uygun çalışmalar yapmak ve uygulamaları
takip etmek; doğal afet, kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil
durum planlarının hazırlanmasını sağlamak, periyodik olarak eğitimleri ve
tatbikatları yaptırmak, acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini
sağlamak.
ç) Eğitim, bilgilendirme ve
kayıt;
1) İş sağlığı ve güvenliği
eğitimlerini ilgili mevzuata uygun olarak planlamak ve uygulamak.
2) Çalışma ortamının gözetimi
ile ilgili çalışmaları kaydetmek ve yıllık değerlendirme raporunu işyeri
hekimi ile işbirliği yaparak hazırlamak.
d) İlgili birimlerle işbirliği;
1) İşyeri hekimi ile işbirliği
yaparak iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili değerlendirme yapmak,
tehlikeli olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli
önleyici faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
2) İşyeri hekimi ile işbirliği
yaparak yıllık çalışma planını hazırlamak.
İş
güvenliği uzmanlarının yetkileri
MADDE
8 – (1) İş güvenliği uzmanının yetkileri aşağıda belirtilmiştir:
a) İşyeri bina ve
eklentilerinde, çalışma metot ve şekillerinde veya iş ekipmanında
çalışanlar açısından yakın ve hayati tehlike oluşturan bir husus tespit ettiğinde
işverene bildirmek, gerekli tedbirler işveren tarafından alınmadığı
takdirde durumu Bakanlığa rapor etmek.
b) İşyerinde belirlediği yakın
ve hayati tehlike oluşturan bir hususun acil müdahale gerektirmesi halinde
işveren veya işveren vekilinin onayını almak kaydıyla geçici olarak işi
durdurmak.
c) Görevi gereği işyerinin
bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma
yapmak, gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
ç) Görevinin gerektirdiği
konularda işverenin bilgisi dahilinde ilgili kurum ve kuruluşlarla
iletişime geçmek ve işyerinin iç düzenlemelerine uygun olarak işbirliği
yapmak.
(2) Tam süreli iş sözleşmesi
ile görevlendirilen iş güvenliği uzmanları, çalıştıkları işyeri ile ilgili
mesleki gelişmelerini sağlamaya yönelik eğitim, seminer ve panel gibi
organizasyonlara katılma hakkına sahiptir. Bu gibi organizasyonlarda geçen
sürelerden bir yıl içerisinde toplam beş iş günü kadarı çalışma süresinden
sayılır ve bu süreler sebebiyle iş güvenliği uzmanının ücretinden herhangi
bir kesinti yapılamaz.
İş
güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri
MADDE
9 – (1) İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini
yaparken, işin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir
çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin
meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli
tutmakla yükümlüdürler.
(2) İş güvenliği uzmanı,
görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyelerini
onaylı deftere yazmak ve işyeri hekimi ile beraber suretlerini saklamak
zorundadır. İşyerinde yapılan denetimlerde, bu zorunluluğu yerine
getirmediğinin tespiti halinde; iş güvenliği uzmanı Bakanlıkça yazılı
olarak uyarılır. Uyarı gerektiren durumun tekrarı halinde iş güvenliği
uzmanlığı belgesinin geçerliliği bir yıl süreyle askıya alınır. Belgesinin
geçerliliği askıya alınanlar, Genel Müdürlük internet sayfasında ilan
edilir. Bir yıl sonunda iş güvenliği uzmanının tekrar görev alabilmesi için
Bakanlığın onayının alınması zorunludur.
(3) İkinci fıkrada belirtilen
onaylı defter; iş güvenliği uzmanı ile işveren veya işveren vekilince,
gerektiğinde işyeri hekimi ile eş zamanlı olarak imzalanır. Defterin
imzalanmaması veya düzenli tutulmamasından işveren veya işveren vekili
sorumludur.
İş
güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri
MADDE
10 – (1) İş güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yerine
getirmek için aşağıda belirtilen sürelerde görev yaparlar:
a) Az tehlikeli sınıfta yer alan
işyerlerinde; ayda en az 12 saat, buna ilave olarak işçi başına ayda en az
5 dakika.
b) Tehlikeli sınıfta yer alan
işyerlerinde; ayda en az 24 saat, buna ilave olarak işçi başına ayda en az
5 dakika.
c) Çok tehlikeli sınıfta yer
alan işyerlerinde; ayda en az 36 saat, buna ilave olarak işçi başına ayda
en az 10 dakika.
(2) Az tehlikeli sınıfta yer
alan 1000 ve daha fazla işçisi olan işyerlerinde her 1000 işçi için tam gün
çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. İşçi sayısının
1000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi
sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere
uygun yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(3) Tehlikeli sınıfta yer alan
750 ve daha fazla işçisi olan işyerlerinde her 750 işçi için tam gün
çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. İşçi sayısının 750
sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı
göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun
yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(4) Çok tehlikeli sınıfta yer
alan 500 ve daha fazla işçisi olan işyerlerinde her 500 işçi için tam gün
çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir. İşçi sayısının 500
sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan işçi sayısı
göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun
yeteri kadar iş güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(5) İş güvenliği uzmanları
sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde hizmet sunar. Birden fazla
işyeri ile kısmi süreli iş sözleşmesi yapıldığı takdirde bu işyerleri
arasında yolda geçen süreler haftalık kanuni çalışma süresinden düşülür.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İş
Güvenliği Uzmanlığı Eğitim Kurumu
İş
güvenliği uzmanlığı eğitim kurumu başvuru işlemleri
MADDE
11 – (1) Eğitim kurumu olarak faaliyet göstermek isteyenler, Bakanlığa dilekçe
ve aşağıda belirtilen ekleri ile başvurur:
a) Ticari şirketler için tescil
edildiğini gösteren Ticaret Sicil Gazetesi.
b) Eğitim kurumunun sorumlu
müdürünün eğitici belgesi ile;
1) Ticari şirketler için tam
süreli iş sözleşmesi.
2) Kamu kurum ve kuruluşları ve
üniversiteler için tam süreli görevlendirme yazısı.
3) Şirket ortağı olanlar için
tam gün görev yapacağına dair taahhütname.
c) Eğiticilerin iş sözleşmeleri
ve eğitici belgeleri.
ç) Faaliyet gösterilecek
işyerinin yapı kullanma izni belgesi.
d) Faaliyet gösterilecek yere
ait kira sözleşmesi veya tapu senedi veya intifa hakkı belgesi.
e) Faaliyet gösterilecek yerin
ölçülerinin ve bütün bölümlerinin yer aldığı 1/50 ölçekli plan.
f) Tapu kütüğünde mesken olarak
kayıtlı bir ana gayrimenkulün bağımsız bölümlerinde eğitim kurumunun
faaliyet gösterebileceğine dair kat malikleri kurulunun oybirliğiyle aldığı
karar örneği.
g) İlgili mevzuata göre binada
yangına karşı gerekli tedbirlerin alındığına dair yetkili merciler
tarafından verilen belge.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları
için, yalnızca birinci fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendiyle (c),
(e) ve (g) bentlerinde belirtilen belgeler istenir. Ancak eğitim verilecek
mekân kamu kurumuna ait değilse (a) bendi hariç diğer bentlerde belirtilen
belgeler istenir.
(3) Üniversitelerin eğitim
kurumu olarak yetkilendirilme taleplerinde başvuru rektörlükçe yapılır.
(4) Bu madde uyarınca istenen
belgelerin aslı ile birlikte bir örneğinin getirilmesi halinde, Bakanlıkça
tasdiki yapılır.
Eğitim
kurumu yeri ve yerleşim planında aranacak şartlar
MADDE
12 – (1) Eğitim kurumunun yer alacağı binada; meyhane, kahvehane, kıraathane,
bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü
içki satılan yerler bulunamaz.
(2) Eğitim kurumlarının bütün
birimlerinin;
a) Aynı binanın birbirine
bitişik daire veya katlarında veya bitişik binaların birbirine bağlantılı
aynı katlarında,
b) Kuruma ait olan bir arsa
içinde ve birbirine uzaklığı en fazla 100 metre olan müstakil binalarda,
olması gerekir.
(3) Bakanlıktan izin alınmadan,
onaylanmış yerleşim planlarında herhangi bir değişiklik yapılamaz ve yerleşim
planında belirtilen bölümler, amaçları dışında kullanılamaz.
İdari
bölümlerde aranacak şartlar
MADDE
13 – (1) Eğitim kurumlarında bulunması gereken bölümler aşağıdaki gibidir:
a) Sorumlu müdür odası, en az
10 metrekare.
b) Eğitici odası, en az 25
metrekare.
c) Büro hizmetleri, arşiv ve
dosya odası, en az 15 metrekare; ayrı ayrı olmaları hâlinde toplamı en az
20 metrekare.
ç) Her yirmibeş kişi için,
erkek ve bayan ayrı olmak üzere en az birer tuvalet ve lavabo.
(2) Dinlenme yeri bina içinde
bağımsız bir bölüm hâlinde veya ayrı ayrı bölümlerden meydana gelebilir ve
toplamda en az 30 metrekare olmalıdır. Alan hesabında yönetim ve eğitime
ayrılan diğer alanlar dikkate alınmaz.
(3) Bölümlerin, alan
(metrekare) veya hacim (metreküp) ölçümü sonucu çıkan küsuratlı rakamlar
ile kontenjanlar belirlenirken 0,5 ve daha büyük çıkan küsuratlı rakamlar
bir üst tam sayıya yükseltilir.
Derslik
ve diğer bölümlerde aranacak şartlar
MADDE
14 – (1) Eğitimlerin düzenleneceği derslikler en fazla yirmibeş kişilik olur ve
dersliklerde Bakanlıkça belirlenen kontenjandan fazla kursiyer bulunmaz.
(2) Dersliklerde kursiyer
başına en az 10 metreküp hava hacmi olması ve derslikler ile diğer
bölümlerin tavan yüksekliklerinin 2,40 metreden az, dört metreden fazla
olmaması esastır. Dört metre üzerinde olan yükseklikler hacim hesabında
dikkate alınmaz.
(3) Derslik ve diğer bölümlerde
bulunan pencerelerde; doğal havalandırmaya müsaade edecek şekilde binanın
dış cephesinde olması, pencere alanının bulunduğu bölümün taban alanının
%10 undan az olmaması ve yerden yüksekliğinin 90 santimetreden fazla
olmaması şartları aranır. Binanın dış cephesinin tamamen veya kısmen camla
kaplı olması durumunda uygun havalandırma sistemi şartı aranır.
(4) Derslik kapılarının
genişliği 80 santimetreden az olamaz ve kapı kasasının içten içe
ölçülmesiyle belirlenir. Derslik kapıları dışa doğru açılmalı ancak çift
taraflı derslik bulunan koridorlarda karşılıklı açılmamalıdır.
Aydınlatma,
gürültü ve termal konfor şartları
MADDE
15 – (1) Eğitim kurumlarının bölümlerinde yeterli aydınlatma ve termal konfor
şartları sağlanır, gürültüye karşı gerekli önlemler alınır. Genel
Müdürlükçe gerekli görülmesi halinde, durumun tespitine yönelik ölçümlerin
yaptırılması istenebilir.
Eğitim
kurumlarının yetkilendirilmesi
MADDE
16 – (1) Eğitim kurumları tarafından hazırlanan başvuru dosyası Bakanlıkça
incelenir, posta yoluyla yapılan başvurularda eksiklikler yazılı olarak,
şahsen yapılan müracaatlarda ise derhal bildirilir. Dosya üzerinde incelemesi
tamamlanan başvurular için yerinde inceleme yapılır. İnceleme işlemlerinde
tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için her defasında otuz günden
fazla olmamak üzere en fazla iki defa süre verilir. Belirlenen sürelerde
eksiklikler giderilmez ise dosya iade edilir ve bir yıl içinde tekrar
başvuru yapılamaz. Dosya üzerinde ve yerinde incelemeleri tamamlanan
başvuruların, bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşımaları halinde,
dosyasında belirtilen adres ve unvana münhasıran, en geç on gün içinde
Bakanlıkça Ek-2’deki örneğine uygun eğitim kurumu yetki belgesi düzenlenir.
Başka bir adreste şube açılmak istendiği takdirde, aynı usul ve esaslar
dâhilinde, bu bölümde belirtilen şartların yerine getirilmesi kaydıyla şube
için ayrıca yetki belgesi düzenlenir.
(2) Bu Yönetmelikteki şartları
yerine getirmeyen eğitim kurumlarına yetki belgesi düzenlenemez.
(3) Yetki belgelerinin, eğitim
kurumu tarafından beş yılda bir vize ettirilmesi zorunludur.
(4) Eğitim kurumları, iş
güvenliği uzmanlığı eğitim kurumu yetki belgesini almadıkça eğitim için
katılımcı kaydı yapamaz ve eğitime başlayamazlar.
(5) Eğitim kurumları, eğitim
hizmetlerinin bir kısmını veya tamamını başka bir kişi veya kuruma
devredemezler.
(6) Eğitim kurumları, aşağıda
belirtilen hususlara uymak zorundadırlar:
a) İsim ve unvanlar Türkçe
olarak tescil ettirilir, tabela ve basılı evraklarında sadece yetki
belgesinde belirtilen isim ve unvanlar yazılır.
b) Özel kuruluşlar tarafından,
kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan isimler ticari isim olarak
kullanılamaz.
(7) Eğitim kurumlarında, sadece
işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine sahip olanlar
eğitici olarak görev alabilirler.
(8) Yetki alan eğitim
kurumları, yetki aldıkları yerde Bakanlıkça yetkilendirilmedikleri
konularda hizmet veremez ve faaliyette bulunamazlar.
(9) Bakanlık, hizmetin etkin ve
verimli bir şekilde verilip verilmediğinin izlenmesi amacıyla kendi görev
ve yetki alanına giren konularda eğitim kurumlarını denetler.
İşyeri
hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğiticileri
MADDE
17 – (1) İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi;
a) Pedagojik formasyona veya
eğiticilerin eğitimi belgesine ve iş sağlığı ve güvenliği alanında en az
beş yıllık mesleki tecrübeye sahip; (A) sınıfı iş güvenliği uzmanları, iş
sağlığı ve güvenliği, iş sağlığı veya iş güvenliği lisansüstü eğitimine
sahip mühendis, mimar veya teknik elemanlar ile Bakanlıkta görevli iş
sağlığı ve güvenliği uzmanlarına,
b) Pedagojik formasyona veya
eğiticilerin eğitimi belgesine sahip ve en az beş yıl teftiş yapmış iş
müfettişlerine,
c) Pedagojik formasyona veya
eğiticilerin eğitimi belgesine ve en az on yıllık uzmanlık tecrübesine
sahip, mühendis, mimar veya teknik eleman niteliğini haiz Bakanlıkta
görevli çalışma ve sosyal güvenlik eğitim uzmanlarına,
ç) Mühendis, mimar, fizikçi,
kimyager ve teknik öğretmenler ile hukuk fakültelerinden mezun olanlardan
üniversitelerde Bakanlıkça ilan edilen eğitim programlarına uygun en az
dört yarıyıl ders verenlere,
başvurmaları halinde, Ek-3 teki
örneğine uygun olarak düzenlenir.
Eğitim
kurumlarının eğitici kadrosu
MADDE
18 – (1) Eğitim kurumları, iş güvenliği uzmanlığı eğitim programı için işyeri
hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine sahip; makine,
inşaat, fizik, kimya veya maden mühendisleri ile bu branşlarda eğitim
görmüş teknik öğretmenler, fizikçi ve kimyagerlerden en az ikisiyle tam
süreli, müfredatta belirtilen konulara uygun işyeri hekimliği ve iş
güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine sahip diğer eğiticiler ile kısmi
süreli iş sözleşmesi yapar.
(2) Bir eğitim kurumunda tam
süreli iş sözleşmesiyle görev yapan eğitici başka bir eğitim kurumunda
herhangi bir görev alamaz.
(3) Tam süreli iş sözleşmesiyle
çalışan eğiticilerden biri, aynı zamanda sorumlu müdürlük görevini de yürütebilir.
(4) Eğitim kurumlarında
görevlendirme zorunluluğu bulunan personelin işten ayrılması durumunda üç
işgünü içinde durum Genel Müdürlüğe yazı ile bildirilir. Otuz gün
içerisinde bu kişilerin yerine aranan niteliklere sahip personel
görevlendirilmesi ve Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur.
Eğitim
programlarına başvuru
MADDE
19 – (1) İş güvenliği uzmanlığı eğitim programlarına katılmak isteyen adaylar
eğitim kurumlarına aşağıdaki belgeler ile başvururlar:
a) Başvuru yapılan eğitim
kurumuna hitaben yazılan ve adayın hangi iş güvenliği uzmanlığı eğitim
programına katılacağını belirten ve T.C. kimlik numarası ile iletişim
bilgilerini içeren başvuru yazısı.
b) Adayın mühendis, mimar veya
teknik eleman olduğunu gösteren diploma veya mezuniyet belgesi.
c) (A) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (B) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını
gösteren belge.
ç) (B) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı belgesi ve bu belgeyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını
gösteren belge.
d) İş güvenliği uzmanlığı
yenileme eğitimine katılacaklar için geçerli mevcut belge.
(2) Yukarıda belirtilen
belgelerin aslı ile birlikte örneğinin getirilmesi halinde eğitim kurumları
tarafından tasdiki yapılır. Başvuru sırasında gerçeğe aykırı belge ve
beyanda bulunduğu tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Bu durumun
sonradan tespiti halinde eğitim, sınav ve belgeleri geçersiz sayılır.
(3) Eğitim kurumları, başvuru
esnasında adaylardan katılacakları programın gerektirdiği şartları
karşıladığını gösteren belgeleri istemek ve bu belgeleri beş yıl süreyle
her bir aday için açılan dosyada saklamak zorundadır. Bu konuda,
Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen hükümlere aykırı işlemlerden
doğacak sorumluluk eğitim kurumuna aittir.
(4) Yurtdışından alınan iş
güvenliği uzmanlığı veya eşdeğer belge sahipleri, bu belgelerinin
yeterliliklerini Bakanlığa onaylatmak kaydıyla eğitim kurumlarına başvuru
yapabilirler.
(5) Bu Yönetmelikte belirtilen
çalışma sürelerinin tespitinde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları, diploma
veya mezuniyet belgelerinin doğruluğunun tespitinde Yükseköğretim Kurulu
kayıtları esas alınır.
Eğitim
programları
MADDE
20 – (1) Eğitim kurumları eğitime başlayabilmek için; Bakanlıkça belirlenen
müfredat esas alınarak hazırlanan ve eğitim verilecek konulara uygun
eğiticilerin ve ikiden fazla olmamak üzere eğiticilerin yedeklerinin de yer
aldığı teorik eğitim programını ve eğitime katılacakların listesini ilgili
eğitimin başlangıç tarihinden en az on iş günü önce Bakanlığa yazılı ve
elektronik ortamda bildirirler.
(2) Eğitim kurumları, pratik
eğitimin yapılacağı işyerlerinin listesi ve eğitim tarihlerini Bakanlığa
yazılı ve elektronik ortamda bildirirler.
(3) Eğitim kurumları, mücbir nedenlerle
eğiticilerde değişiklik olması halinde eğitimin başlamasından önce Genel
Müdürlüğe yazı, faks veya e-posta yoluyla bilgi verirler.
(4) Bakanlıkça onaylanmamış
programlarla eğitime başlanamaz.
(5) Teorik ve uygulamalı
dersler haftanın günlerine dengeli olarak dağıtılır. Adayların, teorik
eğitimin %90’ına ve uygulamalı eğitimin tamamına katılımı zorunludur.
Eğitim kurumlarınca, eğitimin sonunda adayların derslere devam durumunu
gösteren çizelge düzenlenir.
(6) Eğitimlerde kullanılacak
araç ve gereçler günün teknolojisine uygun olacaktır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Eğitim ve
Sınavlar
İş
güvenliği uzmanlarının eğitimleri
MADDE
21 – (1) Bakanlıkça belirlenecek eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak
üzere iki bölümden oluşur. Eğitim süreleri, teorik kısmı 180 saatten,
uygulama kısmı 40 saatten ve toplamda 220 saatten az olamaz. Teorik
eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir. Uygulamalı
eğitimler, iş güvenliği uzmanı bulunan bir işyerinde yapılır.
(2) İş güvenliği uzmanları,
belgelerini aldıkları tarihten itibaren beş yıllık aralıklarla eğitim
kurumları tarafından düzenlenecek yenileme eğitimine katılmak
zorundadırlar. Bu eğitimin süresi otuz saatten az olamaz.
Eğitim
katılım belgesi
MADDE
22 – (1) Eğitimi tamamlayan adaylara eğitim kurumları tarafından, Ek-4’teki
örneğine uygun eğitim katılım belgesi düzenlenir. Bu belgeler, eğitimin
tamamlanmasından itibaren en geç on gün içerisinde Bakanlığa gönderilir.
(2) Eğitim katılım belgesi
Bakanlığa gönderilmeyen adaylar sınava katılamaz, yenileme eğitimine
katılma zorunluluğu bulunanların ise vize işlemleri yapılmaz.
Sınavlar
MADDE
23 – (1) Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları Bakanlıkça yapılır
veya yaptırılır.
(2) Girdiği ilk sınavda
başarılı olamayan aday takip eden sınavlardan birine daha katılabilir.
Ancak iki sınavda da başarılı olamayanlar yeniden eğitim programına
katılmak zorundadırlar.
(3) Sınavlarda 100 puan
üzerinden en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır, itirazlar sınavı
düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır.
Belgelendirme
MADDE
24 – (1) İş güvenliği uzmanlığı belgesi almak isteyen ve sınavda başarılı olan
adayların belgelendirme başvurularının değerlendirilmesi amacıyla, her aday
için açılacak dosyanın elektronik ortamda veya yazılı olarak eğitim
kurumları tarafından, eğitim programlarına katılmadan doğrudan sınava
girecek olan adayların ise Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen
nitelikleri haiz olduklarını gösteren belgelerin şahsen veya posta yoluyla
Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi gerekmektedir.
(2) İşyeri hekimliği ve iş
güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi almak isteyenlerin belgelendirme
başvurularının değerlendirilmesi amacıyla; aşağıda belirtilen belgelerin
şahsen veya posta yoluyla Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi gerekmektedir:
a) Geçerli (A) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlar için; pedagojik formasyon veya
eğiticilerin eğitimi belgesi ile iş sağlığı ve güvenliği alanında mesleki
tecrübeye sahip olduklarını gösteren belge.
b) Bakanlıkça ilan edilen
eğitim programlarına uygun alanlarda üniversitelerde ders vermiş olanlar
için; mühendis, mimar, fizikçi, kimyager, teknik öğretmen veya hukuk
fakültesi mezunu olduklarını gösteren lisans diplomaları ve Bakanlıkça ilan
edilen eğitim programlarına uygun alanlarda en az dört yarıyıl ders
verdiklerini gösteren rektörlük onayını içeren resmi yazıların asılları.
c) Yukarıdaki bentlerde
belirtilenler dışında kalanlar için ise 17 nci maddede belirtilen
nitelikleri haiz olduklarını gösteren belgeler.
(3) Bu madde uyarınca ibraz edilmesi
gereken belgelerin aslı ile birlikte bir örneğinin getirilmesi halinde
Bakanlıkça tasdiki yapılır ve eğitim kurumlarınca ibraz edilen belgelerin
doğruluğundan eğitim kurumları, şahsen ibraz edilmesi gereken belgelerin
doğruluğundan ise şahıslar sorumludur.
Belge
alma ve vize işlemleri
MADDE
25 – (1) Belge almak veya vize işlemlerini yaptırmak isteyen kişi ve
kuruluşların;
a) Bu Yönetmeliğin ilgili
hükümlerine uygunluk sağlamaları,
b) Bakanlıkça belirlenen belge
veya vize ücretini ödemeleri,
gereklidir.
(2) Yetkilendirilen kurumlar
beş yılın tamamlanmasına en fazla atmış, en az kırkbeş gün kala vize
işlemleri için Genel Müdürlüğe müracaat eder. Eksikliği bulunmayan
kurumların vize işlemleri vize süresinin bitiminden önce Genel Müdürlükçe
sonuçlandırılır. Yukarıda belirtilen süreler içinde müracaat etmeyen ve
vize süresi sona erdikten sonra vize işlemlerini tamamlamamış olanların
yetki belgeleri iptal edilerek durum on gün içinde yazı ile bildirilir.
(3) Yetki belgesi sahipleri,
herhangi bir sebeple faaliyetlerini bırakmaları halinde otuz gün içinde
yetki belgelerinin asıllarını Genel Müdürlüğe iade ederler.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Mesleki
Bağımsızlık, İhtar ve İptal
Mesleki
bağımsızlık ve etik ilkeler
MADDE
26 – (1) İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevlendirilenler;
a) Uzmanlık bilgilerini
uygularken işveren ve işçilerden mesleki anlamda bağımsız olarak çalışır ve
işverenden talimat alamazlar.
b) Özellikle sağlık ve güvenlik
riskleri konusunda, işveren ve işçilere önerilerde bulunurken hiçbir etki
altında kalmazlar.
c) Hizmet sundukları kişilerle
güven, gizlilik ve eşitliğe dayanan bir ilişki kurar ve ayrım gözetmeksizin
tüm işçileri eşit olarak değerlendirirler.
ç) Çalışma ortamı ve
koşullarının düzenlenmesinde, kendi aralarında, yönetici ve işçilerle
iletişime açık ve işbirliği içerisinde hareket ederler.
(2) Mesleki bağımsızlığın
sonuçları hiçbir şekilde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde
görevlendirilenlerin aleyhine kullanılamaz ve yapılan sözleşmelere mesleki
anlamda bağımsız çalışmayı kısıtlayabilecek şartlar konulamaz.
İhtarlar
MADDE
27 – (1) 28 inci maddede yer alan yetki belgesinin doğrudan iptalini gerektiren
durumların dışındaki ihlallerde, Ek-5 ve Ek-6’da belirtilen şekilde ihtar
puanları uygulanır.
(2) Bir takvim yılı içinde
hafif ihlallerin ihtar puanlarının toplamının 30’a, orta ihlallerin ihtar
puanlarının toplamının 60’a ulaşması durumunda kişi ve kurumların o yıl
içinde işleyecekleri diğer hafif ve orta ihlaller bir üst derecenin tavan
puanı esas alınarak uygulanır.
(3) İhtar gerektiren bir ihlali
yalnızca bir kez işlemiş olan kişi ve kurumların, o ihlale ilişkin ihtar
puanları üç yıl sonunda, beş yıllık sürenin sonunda vize işlemini
tamamlayan kişi ve kurumların ise ihtar puanının verilmesinin üzerinden en
az bir yıl geçmiş olan tüm ihtar puanları silinir.
Yetkilerin
askıya alınması ve iptali
MADDE
28 – (1) Bu Yönetmelik uyarınca yetkilendirilen kişi ve kurumların yetki
belgelerinin geçerliliği;
a) İhtar puanları toplamının,
kişiler için 100, kurumlar için 200 puana ulaşması,
b) Denetim veya kontrollerde
tespit edilen noksanlıkların giderilmesi için verilen en fazla otuz günlük
süre sonunda noksanlıkların devam etmesi
hallerinden birinin
gerçekleşmesi durumunda altı ay süreyle askıya alınır.
(2) Yetki belgelerinin
geçerliliğinin altı ay süreyle askıya alınması işlemini gerektiren
durumların tekrarı halinde bir yıl süreyle askıya alma yaptırımı uygulanır.
(3) İş güvenliği uzmanları için
yenileme eğitimine katılmamaları ve bu eğitimi tamamlamamaları halinde bu
eğitimi tamamlamalarına kadar yetki belgelerinin geçerliliği askıya alınır.
(4) Yetki belgelerinin
geçerliliği askıya alınan kişi ve kurumlar askıya alınma süresince bu
Yönetmelik kapsamındaki yetkilerini kullanamazlar. Yetki belgesi askıya
alınan kurumlar taahhüt ettikleri hizmetleri herhangi bir ek ücret talep
etmeden bir başka eğitim kurumundan temin etmek zorundadırlar.
(5) Bu Yönetmelik uyarınca
yetkilendirilen kişi ve kurumların yetki belgelerinin geçerliliği;
a) Bakanlıkça belirlenen
esaslara aykırı şekilde şube açmaları, yetki aldığı adres veya il sınırları
dışında hizmet vermeleri,
b) Sunmakla yükümlü oldukları
hizmetlerin tamamını veya bir kısmını devretmeleri,
c) Üçüncü defa yetki
belgelerinin geçerliliğinin askıya alınmasını gerektiren şartların
oluşması,
ç) Yetki belgesinin amacı
dışında kullanıldığının tespiti,
d) Belgesi askıda olan kişi ve
kurumların bu süre içinde faaliyetleri ile ilgili sözleşme yaptıklarının
veya hizmet vermelerinin tespiti,
hallerinden birinin varlığı
halinde doğrudan iptal edilir.
(6) Yetki belgesi iptal edilen
kurumlar ve bu kurumlarda kurucu veya ortak olanlar ile eğitici belgesi
sahipleri ve iş güvenliği uzmanları beş yıl içinde tekrar yetki belgesi
başvurusunda bulunamaz ve iş güvenliği uzmanları beş yıllık sürenin sonunda
bir alt sınıfta yer alan belge sınıfı için yapılacak sınava başvuruda
bulunabilirler.
(7) Belgesinin geçerliliği
askıya alınanlar ve iptal edilenlere Genel Müdürlükçe yazılı bildirim
yapılır ve internet sayfasında ilan edilir. Belgesinin geçerliliği askıya
alınan kişi ve kurumların belgelerini tekrar kullanabilmeleri için Bakanlık
onayının alınması zorunludur.
(8) Yetki belgesinin iptali
veya geçerliliğinin askıya alınması durumunda önceden yapılan hizmet ve iş
sözleşmeleri ile aday kayıt işlemlerinden doğan hukuki sonuçlardan iptal
edilen yetki belgesi sahipleri sorumludur.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Bir
üst sınıfta çalışma
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımından itibaren, (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlar üç yıl süreyle tehlikeli
sınıfta yer alan işyerlerinde, (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine
sahip olanlar dört yıl süreyle çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde iş
güvenliği uzmanı olarak görevlendirilebilirler.
Mevcut
eğitim kurumlarının durumları
GEÇİCİ
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmeliğin yayımından önce işyeri hekimliği ve
iş güvenliği uzmanlığı eğitim kurumu yetki belgesi almış olan kurumlar, bu
Yönetmelikte belirlenen yer ve donanımla ilgili şartları bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay, diğer şartları ise otuz gün
içinde yerine getirir. Belirlenen süreler içinde şartları yerine getirmeyen
eğitim kurumlarının yetki belgeleri iptal edilir.
Vizesi
dolmuş iş güvenliği uzmanlığı belgeleri
GEÇİCİ
MADDE 3 – (1) Belge alma tarihine göre vize süresi dolmuş olan iş
güvenliği uzmanlarının belgeleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren
altı ay süreyle geçerlidir. Bu sürenin sonunda yenileme eğitimini tamamlamayanların
yetki belgelerinin geçerliliği söz konusu eğitimi alana kadar askıya
alınır.
Eğitimi
tamamlayanlar
GEÇİCİ
MADDE 4 – (1) 15/8/2009 tarihli ve 27320 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimleri ile Ortak Sağlık ve Güvenlik
Birimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yetkilendirilmiş eğitim
kurumlarınca düzenlenen iş güvenliği uzmanlığı eğitim programlarını
tamamlayanlar bu Yönetmelik kapsamında yer alan iş güvenliği uzmanlığı
eğitimlerini tamamlamış sayılırlar ve düzenlenecek sınavlara katılmaya hak
kazanırlar.
Yürürlük
MADDE
29 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
30 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|
